Politechnika Rzeszowska w międzynarodowym projekcie FAME w ramach Programu HORYZONT EUROPA
Międzynarodowy projekt “Fuel cell propulsion system for Aircraft Megawatt Engines” FAME jest realizowany w ramach Programu HORYZONT EUROPA (rodzaj działania: HORIZON JU Innovation Actions). Koordynatorem projektu na Politechnice Rzeszowskiej jest kierownik Katedry Awioniki i Sterowania prof. dr hab. inż. Tomasz Rogalski, a uczestniczą w nim pracownicy z: Katedry Awioniki i Sterowania, Katedry Inżynierii Lotniczej i Kosmicznej, Katedry Nauki o Materiałach, Zakładu Termodynamiki, Katedry Technik Wytwarzania i Automatyzacji, Katedry Konstrukcji Maszyn na Wydziale Budowy Maszyn i Lotnictwa oraz Katedry Inżynierii Chemicznej i Procesowej na Wydziale Chemicznym. Projekt trwa 36 miesięcy – od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2026 r.
Cel projektu
Celem projektu FAME jest opracowanie kompletnego, kompaktowego, wysokowydajnego, wielomegawatowego układu napędowego ogniw paliwowych opartego na LH2 jako źródle energii dla samolotów krótkiego zasięgu. Projekt FAME skupia się na opracowaniu wszystkich niezbędnych podsystemów, a następnie ich integracji w naziemnym demonstratorze systemu napędowego z uwzględnieniem jego skalowania do poziomu samolotu (wystarczającego dla samolotów krótkiego zasięgu). Cel ten realizowany jest dzięki współpracy badawczo-rozwojowej między partnerami zaangażowanymi w rozwój niezbędnych systemów napędu ogniw paliwowych a firmą Airbus jako projektantem, producentem i integratorem samolotów. W ten sposób gwarantowana jest optymalizacja projektu na wszystkich poziomach, począwszy od materiałów na komponenty i podsystemy, aż po układ napędowy na poziomie samolotu. System ten będzie stanowił podstawę dalszych działań w ramach programu Clean Aviation in Phase 2.
W projekcie uczestniczą pracownicy Politechniki Rzeszowskiej, których zadaniem jest zbudowanie laboratorium oraz przeprowadzenie testów wytrzymałości ogniowej wybranych komponentów układu paliwowego. Wodór, szczególnie tzw. „zielony wodór” pozyskiwany ze źródeł odnawialnych, jako paliwo oferuje możliwość znacznego ograniczenia emisji gazów cieplarnianych przez samoloty. Wykorzystanie ciekłego wodoru (LH2) jako nośnika energii do napędu samolotów za pomocą ogniw paliwowych (Fuel Cells) skutkowałoby znaczną redukcją szkodliwej emisji spalin, bez emisji CO2, SOx i NOx. Opracowanie wodorowego układu napędowego opartego na ogniwach paliwowych jako integralnej części nowej koncepcji samolotu LH2 jest możliwym wariantem realizacji tego celu. Oznacza to jednak odejście od obecnej filozofii „plug and play” (oddzielny rozwój silnika i płatowca) na rzecz przełomowego, zintegrowanego sposobu rozwoju, który wymaga podejścia opartego na współtworzeniu układu napędowego i samego samolotu.
Partnerzy
Koordynatorem projektu jest Airbus Operations GmbH (Niemcy).
Partnerami projektu są: Airbus Operations SAS (Francja), Airbus Operations S.L. (Hiszpania), AIRBUS HELICOPTERS, a Societe par Actions Simplifiee S.A.S. (Francja), AEROSTACK GMBH (Niemcy), AVL List GmbH (Austria), Diehl Aviation Laupheim GmbH (Niemcy), Diehl Aviation Gilching GmbH (Niemcy), Diehl Aerospace GmbH (Niemcy), Liebherr-Aerospace Toulouse SAS (Francja), Liebherr-Electronics and Drives GmbH (Niemcy), MAGNA STEYR Fahrzeugtechnik GmbH & Co KG (Austria), Moteurs Leroy Somer (Francja), Smartup Engineering S.R.L (Włochy), Woodward Poland Sp. z o.o (Polska), Woodward L'Orange GmbH (Niemcy), Deutsches Zentrum fur Luft - und Raumfahrt (Niemcy), Technische Universitaet Braunschweig (Niemcy), Technische Universiteit Delft (Holandia), Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza (Polska), Universita degli studi di Napoli “Federico II” (Włochy).
